Britske teoretyske natuerkundige Professor Peter Higgs, ferneamd om it foarsizzen fan it massa-jaan fan Higgs's fjild yn 1964 ferstoar op 8 april 2024 nei in koarte sykte. Hy wie 94.
It duorre sawat in heale ieu foardat it bestean fan it fûnemintele massa-jouwende Higgs-fjild eksperiminteel befêstige wurde koe yn 2012 doe't CERN- ûndersikers by de Large Hadron Collider (LHC) rapportearren dat se in nij dieltsje ûntdutsen hiene, dat oerienkomt mei it Higgs-boson.
It Higgs-boson, it dieltsje dat ferbûn is mei it Higgsfjild, gedroech him krekt sa't foarsein troch it standertmodel. It Higgs-dieltsje hat in tige koarte libbensdoer, fan sawat 10-22 sekonden.
It Higgsfjild follet it hiele universum . It is ferantwurdlik foar it jaan fan massa oan alle fûnemintele dieltsjes. Doe't it universum begûn, hienen gjin dieltsjes massa. Dieltsjes krigen har massa út it fûnemintele fjild dat ferbûn is mei it Higgs-boson. Stjerren, planeten , libben en alles koene allinich ûntstean troch it Higgs-boson, dêrom wurdt dit dieltsje yn 'e folksmûle it goddieltsje neamd.
Professor Higgs waard yn 2013 tegearre mei Francois Englert de Nobelpriis foar Natuerkunde takend "foar de teoretyske ûntdekking fan in meganisme dat bydraacht oan ús begryp fan 'e oarsprong fan massa fan subatomêre dieltsjes, en dat koartlyn befêstige waard troch de ûntdekking fan it foarseine fûnemintele dieltsje, troch de ATLAS- en CMS-eksperiminten by CERN's Large Hadron Collider".
***
boarnen:
- Universiteit fan Edinburgh. Nijs - Ferklearring oer de dea fan professor Peter Higgs. Publisearre op 9. apr, 2024. Beskikber by https://www.ed.ac.uk/news/2024/statement-on-the-death-of-professor-peter-higgs
***
